Kültür Yatırım Ve Girişimcilerine Sağlanan Teşviklerin Uygulama Esasları Belirlendi

5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu kültür belgesi verilen yatırım ve girişimlere önemli bazı vergisel ve vergi dışı destekler sağlıyor. Bu kanunla; bireylerin ve toplumun kültürel gereksinimlerinin karşılanması, kültür varlıkları ile somut olmayan kültürel mirasın korunması, kültürel ortamın geliştirilmesi, sanatsal ve kültürel değerlerin üretilmesi ve toplumla paylaşılması, kültürel varlıkların ülke ekonomisine katkı yaratan bir unsur olarak değerlendirilmesi gibi amaçların gerçekleştirilmesi isteniyor. Bu amacın gerçekleşmesine katkı sağlayacak kültür yatırımı ve kültür girişimleri teşvik ediliyor.

Bu kanun kapsamında verilecek teşviklerin uygulama esaslarını belirleyen yönetmelik 14 Temmuz 2006 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yönetmelik ile kültür belgesi verilen yatırım veya girişimlere, münhasıran kültür belgeli yatırım veya girişimde çalıştıracakları işçi ücretlerinden gelir vergisi stopajı, sigorta primi işveren payı ve su bedeli indirimi ile enerji desteği sağlanmasına ilişkin usul ve esaslara yönelik ayrıntılı düzenlemeler yapıldı.

Gelir vergisi stopajı indirimi

Bu  Kanun kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığından belge almış kurumlar vergisi mükellefi yatırımcı veya girişimciler  münhasıran belgeli yatırım veya girişimde çalıştıracakları işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, yatırım aşamasında üç yılı aşmamak kaydıyla yüzde ellisini, işletme aşamasında ise yedi yılı aşmamak kaydıyla yüzde yirmi beşini ödemeyecekler. Yatırımcı mükellefler tarafından verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk ettirilen bu vergiler terkin edilmek suretiyle uygulanacak. Bu indirimle ilgili Maliye Bakanlığı’nın da ayrıca düzenleme yetkisi bulunuyor. Bakanlığa verilen bu yetki daha ziyade uygulamanın yönlendirilmesine ilişkin konuları kapsayan bir yetki olarak değerlendirilebilir.

  Sigorta primi işveren payı indirimi

  Yine belge almış olan Kurumlar vergisi mükellefi olan yatırımcı veya girişimcilerin, belgeli yatırım veya girişimde fiilen çalıştıracakları işçilerin,  Sosyal Sigortalar Kanununu uyarınca prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren paylarının yatırım aşamasında üç yılı aşmamak üzere yüzde ellisi, işletme aşamasında yedi yılı aşmamak üzere yüzde yirmi beşi oranındaki tutar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Bütçesine konulacak ödenekten karşılanacak. Kültür Bakanlığı’nın, sigorta primi işveren paylarına ilişkin indirim tutarlarını, Sosyal Güvenlik Kurumunun talep tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde ilgili Sosyal Güvenlik Kurumuna ödemesi gerekiyor. Bakanlığın yapacağı bu ödemenin zamanında yapılmamasından ise vergi mükellefleri sorumlu tutulmuyor. Ancak bu indirimden faydalanabilmek için sigortalılarla ilgili bildirimin zamanında sosyal güvenlik kurumuna yapılması gerekiyor.

Enerji Desteği ve Su Bedeli İndirimi

Kültür belgeli yatırım ve girişimlerde kullanılan enerji ve su tüketiminde de indirimler sağlanıyor. Verilecek enerji desteği,  belgeli yatırım veya girişimde kullanılan ve bedeli fatura döneminde peşin olarak ödenmiş olan faturalarda kayıtlı doğalgaz ile aktif elektrik enerjisi tüketim bedeli üzerinden beş yıl süreyle yüzde yirmi oranında uygulanıyor. İndirimin uygulanacağı bu beş yıllık süre kültür belgesinin verildiği tarihte başlayabileceği gibi, belgeli olarak faaliyete başlanmışsa faaliyete başlandığı tarihten itibaren de başlayabilecek.

 Enerji desteğinde faturalara kayıtlı aktif enerji gideri ile fiilen kullanılan doğalgaz gideri esas alınacak ancak vergiler ile gecikme bedelleri teşvik ödemesinde dikkate alınmayacak. Ayrıca geçmiş dönem borcu olanlar borçlarını tamamen ödedikten sonra enerji desteğinden yararlanabilecekler.

Yatırımcı firmalara ödenmesi gereken enerji desteği tutarları, Kültür Bakanlığı Bütçesinden ödenmek üzere Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde bu amaçla açılan hesaptan her üç ayda bir ilgililerin banka hesabına aktarılmak suretiyle ödenecek.

Su bedeli indirimi ise belgeli yatırım veya girişimde kullanılan su bedelinin bu yörede uygulanan en düşük tarifenin esas alınarak hesaplanması suretiyle yapılacak. Su bedeli indirimi kültür belgesi geçerli olduğu sürece uygulanacak.

Kültür yatırımlarına sağlanan bu teşviklere ilişkin süreler  kültür belgesinin alındığı ve faaliyete başlandığı tarihten itibaren hesaplanıyor. Belgeli yatırımın veya girişimin devri Kültür Bakanlığı’nın iznine tabi. Bakanlığın izni ile devralınanlarda devir tarihinden itibaren kalan süreler içinde teşvik ve indirimlerden yararlanılabilecek. Bir yatırımcı veya girişimcinin birden fazla belgeli yatırım veya girişimde bulunmasına engel bir durum bulunmuyor. Bu durumda uygulanan teşvik ve indirimler her bir yatırım veya girişim için ayrı ayrı tespit edilecek. Teşvik ve indirim unsurlarından yararlanan kültür yatırım ve girişimcileri için başka bir teşvik mevzuatında da benzer teşvik veya indirimlerin yer alması halinde yatırımcı veya girişimcilerin lehine olan hükümler uygulanacak.

Hemen belirtmek gerekir ki, bu teşviklerden yararlanan kültür belgeli yatırım veya girişimlerin ilgili kurum veya kuruluşlara yanlış veya yanıltıcı bilgi ve belge vermesi, verilen belgelerde tahrifat yapılması veya teşviklerden yararlanma hakkını kaybetmiş olmalarına rağmen teşvikten yararlanmaya devam ettiklerinin sonradan anlaşılması halinde verilen bu  mali teşvikler, genel hükümlere göre cezalı olarak tahsil edilecek.

Ayrıca yatırımcı girişimciler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca verilen izinle toplam personel sayısının %10’unu aşmamak üzere yabancı uzman personel ve sanatçı çalıştırılabildikleri gibi hafta sonu ve resmi tatillerde de faaliyetlerine devam edebiliyorlar.