Sorular ve Cevaplar

Soru 1: Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir olarak çalışmaktayım, mükelleflerimden biri serbest bölgede fa­aliyette bulunmaktadır. Bu mükelleften aldığım ücret üzerinden tevkifat yapılacak mıdır?

Yanıt 1 :193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94’üncü maddesinde “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkla­rı, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işlet­meleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek ge­lirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest mes­lek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme he­sabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.” Hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin 2’nci bendinde ise yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkıfatı yapıla­cağı hüküm altına alınmıştır.

Buna karşın 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 6’ncı maddesinde “Serbest Bölgeler gümrük hattı dışında sayılır. Bu bölgelerde vergi, resim, harç, gümrük ve kambi­yo mükelleflerine dair mevzuat hükümleri uygulanmaz.

İşleticiler ve kullanıcılar yatırım ve üretim safhaların­da Bakanlar Kurulu’nca belirlenecek teşviklerden yarar­landırılabilir.

Türkiye’deki tam ve dar mükellef gerçek ve tüzel kişi­lerin serbest bölgedeki faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazanç ve iratlar Türkiye’nin diğer yerlerine getirildiğinin kambiyo mevzuatına göre tevsiki halinde de gelir ve ku­rumlar vergilerinden muaftır.” hükmü yer almaktaydı.

Yatırımların ve istihdamın teşviki İle bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaki 5084 sayılı kanun ile 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 6’ncı maddesi aşağıda­ki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 6.-Serbest bölgeler gümrük bölgesi dışında sa­yılır.

Bu bölgelerde gümrük ve kambiyo mükellefiyetine da­ir mevzuat hükümleri uygulanmaz.

Kullanıcıların tutmak zorunda oldukları defterler ile düzenleyecekleri belgelere ilişkin olarak, 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun hükümlerine bağımlı olmaksızın düzenleme yapmaya Maliye Bakanlığı Yetkili­dir.

İşleticiler ve kullanıcılar yatırım ve üretim safhalarında Bakanlar Kurulunca belirlenecek vergi dışı teşviklerden yararlandırabilir.”

Öte yandan 5084 sayılı kanun ile 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa aşağıda yer verilen geçici 3’üncü mad­de eklenmiştir.

“Geçici Madde 3.-Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faali­yette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin;

1. Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri dolayı­sıyla elde ettikleri kazançları, bu maddenin yürürlüğe gir­diği tarih itibariyle faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre İle sınırlı olmak üzere gelir veya kurumlar vergisinden müstes­nadır. Bu istisnanın 31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında yapılacak tevkifata etkisi yoktur.
2. Bu bölgelerde İstihdam ettikleri personele ödedikle­ri ücretler 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden müstesnadır. Ancak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle ruhsatlarında belirtilen süre 31.12.2008 tarihin­den daha önceki bir tarihte sona eriyorsa, istisna uygula­masında ruhsatta yer alan sürenin bitiş tarihi dikkate alı­nır.
3. Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.

    ” hükmü yer almaktadır.

Buna göre her ne kadar 5084 sayılı kanun ile 3218 sa­yılı Serbest Bölgeler Kanunun 6’ıncı maddesi değiştirilse de; aynı kanunla 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa eklenen geçici 3/c maddesi gereğince 31.12.2008 tarihine kadar değişiklikten Önceki kanun hükümlerinin devamı sağlanmıştır. Bu yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, serbest bölgede faaliyet gösteren şirketin Gelir Vergisi Kanunu­nun 94’üncü maddesi gereğince 31.12.2008 tarihine kadar, sorumlu sıfatıyla istihkak sahibi adına gelir vergisi tevkifa­tı yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır. Öte yandan so­rumlu sıfatıyla tevkifata tabi tutulmayan mali müşavirlik ücretinin ücreti elde eden mali müşavirce serbest meslek kazancı olarak beyan edilmesi gerekmektedir.