YURT DIŞI BİRİM, MARKA VE TANITIM FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ
Yurt Dışı Birim, Marka Ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında 2010/6 sayılı tebliğ ile yurtdışında mağaza, depo, ofis, showroom gibi yer açan şirketlerin fiilen katlandıkları kira giderleri ile tanıtım giderlerinin belli bir oranda desteklenmesi sağlanmıştır. Söz konusu destekleme uygulamasına ilişkin olarak 2016/3 sayılı tebliğle güncel olarak yapılan değişiklikler sonrası uygulama aşağıdaki gibi gerçekleşmektedir.
- Destekleme Kapsamında Olan Şirketler
Türkiye’de sınai ve/veya ticari faaliyet gösteren şirketler ile İşbirliği Kuruluşları destekleme kapsamındadır.
Sınai ve Ticari Şirket: Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde kurulmuş üretim faaliyetiyle iştigal eden ve kapasite raporu sahibi şirketler ile yazılım şirketlerini, Dış Ticaret Sermaye Şirketlerini ve Sektörel Dış Ticaret Şirketleri.
Ticari Şirket: Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde kurulmuş ticari faaliyette bulunan şirketleri (Türk Ticaret Kanunu’nun 136 ncı maddesinde belirtilen kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketleri).
İşbirliği Kuruluşu: Üyeleri için işbirliği faaliyeti gerçekleştiren İhracatçı Birlikleri, İl Ticaret ve Sanayi/Sanayi Odaları, Organize Sanayi Bölgeleri, Sektörel Üretici Dernekleri veya imalatçıların kurduğu dernek-birlik veya kooperatifleri.
- Destekleme Kapsamındaki Harcamalar
- Kira Giderleri
Yurt dışında açılan mağaza, depo, ofis, showroom, ürün teşhir serası/tarlası veya reyon ile üzerine bina yapılmak üzere kiralanan arsa için yapılan kira giderleri desteklenecektir.
Desteklerden yararlanan birimlerde, Türkiye’de üretilen ürünlerin pazarlanması gerekir. Yabancı markalar için yurt içinde fason olarak üretilen ürünlerin reklâm, tanıtım, pazarlama ve kira giderleri desteklenmez.
Türkiye’deki ana şirket doğrudan birim açabileceği gibi yurt dışında faaliyet gösteren şirketi veya şubeleri de birim açabilir. Bu durumda yurt dışındaki şirket ile Türkiye’deki ana şirket arasında organik bağın olması gerekir.
Türkiye’deki ana şirket ile yurt dışındaki şirket arasında organik bağın olduğuna aşağıdaki hallerde hükmedilir:
a) Şirketin tüzel kişilik olarak yurt dışındaki şirkete ortak olması,
b) Şirketin tüm ortaklarının yurt dışındaki şirkete ortak olması,
c) Şirketin en az % 51’ine sahip ortak veya ortaklarının yurt dışında açılan şirkete ortak olması,
ç) Şirketin halka açık olması halinde; halka açıklık oranı düştükten sonra şirketin %51’ine sahip ortak ya da ortakların yurt dışında açılan şirkete ortak olması
Yurt dışı şirketin, Türkiye’deki ana şirketin kuruluş tarihinden sonra açılması gerekir. Ancak, daha önce organik bağın olmadığı yurt dışındaki şirkete ortak olunması veya yurt dışındaki şirketin hisselerinin tamamının veya bir bölümünün Türkiye’deki ana şirketin kuruluş tarihinden sonra satın alınması halinde, yurt dışı şirketin ana şirketten sonra kurulmuş olması şartı aranmaz.
- Destekleme TutarıSınai ve ticari şirketlerde destekleme tutarı
Sınai ve ticari şirketler veya bu şirketlerle aralarında organik bağ bulunan ve yurt dışında faaliyet gösteren şirket veya şubeleri ile İşbirliği Kuruluşları tarafından yurt dışında açılan birimlerin kira giderleri (reyon olması halinde kira veya komisyon giderleri), her bir birim başına;
a) Açılan birimin mağaza olması halinde % 50 oranında ve yıllık en fazla 120.000 ABD Dolarına kadar,
b) Açılan birimin depo, ofis, showroom, ürün teşhir serası/tarlası veya reyon ile üzerine bina yapılmak üzere kiralanan arsa olması halinde % 50 oranında ve yıllık en fazla 100.000 ABD Dolarına kadar,
desteklenir.
Destek ödemesi yurt dışı ortaklık oranına göre hesaplanır.
2.1.1.2. Ticari şirketlerde destekleme tutarı
Ticari şirketler veya bu şirketlerle aralarında organik bağ bulunan ve yurt dışında faaliyet gösteren şirket veya şubeleri tarafından yurt dışında açılan birimlerin kira giderleri (reyon olması halinde kira veya komisyon giderleri), her bir birim başına;
a) Açılan birimin mağaza olması halinde % 40 oranında ve yıllık en fazla 100.000 ABD Dolarına kadar,
b) Açılan birimin depo, ofis, showroom, ürün teşhir serası/tarlası veya reyon ile üzerine bina yapılmak üzere kiralanan arsa olması halinde % 40 oranında ve yıllık en fazla 75.000 ABD Dolarına kadar,
desteklenir.
Destek ödemesi yurt dışı ortaklık oranına göre hesaplanır.
- Destekleme Süresi
Şirketler ve İşbirliği Kuruluşları kira giderleri desteğinden her bir ülke için en fazla dört yıl yararlandırılır. Dört yıllık süre ülkedeki ilk birimin ilk destek ödemesine esas teşkil eden ödeme belgesi tarihinden itibaren başlar.
Yurt dışındaki birimlere ilişkin kira desteğinden yararlanılabilmesi için kiracı ile kiraya verenin ilişkili kişi olmaması ve kiralanan yerin konut olarak kullanılmaması gerekir.”
- Desteklenen Birimin Kapatılması
Yurt dışı birimin kapatılması/taşınması ya da organik bağın sona ermesi durumları; birimin kapandığı/taşındığı ya da organik bağın sona erdiği tarihten itibaren bir ay içinde şirket veya İşbirliği Kuruluşu tarafından, Ticaret Müşaviri/Ataşesi/Bakanlık Temsilcisine bildirilir. Ticaret Müşaviri/Ataşesi/Bakanlık Temsilcisi kapanan/taşınan/organik bağı sona eren birimi, şirket ise İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği (İBGS)’ne, İşbirliği Kuruluşu ise Bakanlığa derhal bildirir. Bildirimin yapılması halinde söz konusu birim, kapandığı/taşındığı ya da organik bağın sona erdiği tarihten önceki dönem için destekten yararlanır.
- Tanıtım faaliyetlerinin desteklenmesi
Şirketler ve İşbirliği Kuruluşlarınca veya organik bağının bulunduğu yurt dışı şirketi veya şubelerince Türkiye’de üretilen ürünlerle ilgili olarak yurt dışına yönelik olarak gerçekleştirilen reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine ilişkin giderleri desteklenir.
2.2.1. Destekleme Tutarı
Desteklenen yurt dışı birimi bulunan şirketler ve İşbirliği Kuruluşlarınca, Türkiye’de üretilen ürünlerle ilgili olarak yurt dışında gerçekleştirilen ve reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine ilişkin giderler; % 60 oranında ve yurt dışı birimin bulunduğu her bir ülke için yıllık en fazla 150.000 ABD Dolarına kadar desteklenir.
Desteklenen yurt dışı birimi bulunan şirketlerce, yurt dışı biriminin bulunmadığı ülkelerde Türkiye’de üretilen ürünlerle ilgili olarak yurt dışında gerçekleştirilen ve Genelgede belirtilen reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine ilişkin giderler, yurt içi marka tescil belgesi bulunması ve tanıtım yapacağı ülkede marka tescil belgesine sahip olunması ya da marka tescili için başvurulmuş olması koşuluyla, % 60 oranında ve yıllık en fazla 150.000 ABD Dolarına kadar desteklenir.”
Desteklenen yurt dışı birimi bulunmayan ancak yurt içi marka tescil belgesi olan ve tanıtım yapacağı ülkede marka tescil belgesine sahip ya da marka tescil başvurusu yapmış şirketlerce Türkiye’de üretilen ürünlerle ilgili olarak yurt dışında gerçekleştirilen ve Genelgede belirtilen reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine ilişkin giderler % 60 oranında ve yıllık en fazla 250.000 ABD Dolarına kadar desteklenir.”
2.2.2. Destekleme Süresi
Şirketler ve İşbirliği Kuruluşları 12 nci maddede belirtilen tanıtım desteğinden en fazla 4 (dört) yıl süresince yararlanır. 4 (dört) yıllık süre bu konudaki ilk destek ödemesine esas teşkil eden ödeme belgesinin tarihinden itibaren başlar.
Tanıtım desteği, tanıtım malzemelerinin yurt dışına çıkan miktarına göre hesaplanır.
Tanıtım desteğinden yararlanılan markanın devredilmesi halinde markayı devralan şirkete ilave destek süresi uygulanmaz.
- Yurt dışı marka tescil faaliyetlerinin desteklenmesi
Şirketlerin yurt içi marka tescil belgesine sahip oldukları markalarının yurt dışında tescili ve korunmasına ilişkin giderleri, % 50 oranında ve yıllık en fazla 50.000 ABD Dolar’ına kadar desteklenir.
Şirketler, marka tescili ve korunmasına yönelik destekten en fazla 4 (dört) yıl süresince yararlanabilir. 4 (dört) yıllık süre bu konudaki ilk destek ödemesine esas teşkil eden ödeme belgesinin tarihinden itibaren başlar.
Yurt içi marka tescili gerçekleşmeden yurt dışı marka tescil başvurusunun yapılmış olması durumunda, destek başvuru süresi içerisinde yurt içi marka tescil işleminin gerçekleşmiş olması şartıyla, söz konusu markanın yurt dışında tescili ve korunmasına ilişkin giderleri desteklenir.
- Türkiye Ticaret Merkezlerinin Desteklenmesi
Türkiye Ticaret Merkezi, kuruluş ve işleyişine ilişkin usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen, işletici şirket tarafından yurt dışında açılan, Kullanıcı Şirketlerin Türkiye’de üretilen ürünlerinin tanıtım ve pazarlanmasında etkinlik sağlanması amacıyla mağaza/ofis/depo/showroom birimlerini bulunduran ve danışmanlık/iş geliştirme hizmetlerinin sunulan merkezlerdir.
(1) Türkiye Ticaret Merkezinin destek kapsamına alınması için;
a) TİM tarafından,
b) TİM’in Türkiye’de kurduğu şirket tarafından,
c)TİM/TİM’in Türkiye’de kurduğu şirket ile diğer İşbirliği Kuruluşu/Kuruluşları ortaklığında Türkiye’de kurulan şirket tarafından,
bir projeyle Bakanlığa başvurulması ve projenin Bakanlıkça uygun bulunması gerekir.
Bakanlıkça destek kapsamına alınan Türkiye Ticaret Merkezleri, Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği koordinasyonu ve denetimine tabidir.
2.4.1. Destekleme Tutarı
Türkiye Ticaret Merkezlerinin brüt kira giderleri (net kira ve vergiler) %60 oranında ve Türkiye Ticaret Merkezi başına yıllık en fazla 1,5 milyon ABD Doları’na kadar desteklenir.
Türkiye Ticaret Merkezinin İşletici Şirket tarafından satın alınması durumunda, satın alma bedelinin %60’ı en fazla 6 milyon ABD Doları’na kadar desteklenir.
Kira desteğinden yararlanan bir Türkiye Ticaret Merkezinin satın alınması durumunda, verilecek satın alma desteğinden ödenmiş olan kira destek miktarı düşülür.
Satın alma desteği verilen bir Türkiye Ticaret Merkezinin daha sonra satılması durumunda, satış bedelinin verilen destek oranındaki miktarı, ödenen destek tutarından az olmaması koşuluyla, satış bedelinin tahsil edildiği ayı takip eden ay içinde DFİF’e geri ödenir.
Bakanlıkça destek kapsamına alınan Türkiye Ticaret Merkezinin kurulum/dekorasyon giderlerinin %60’ı Türkiye Ticaret Merkezi başına en fazla 300.000 ABD Dolarına kadar desteklenir.
Türkiye Ticaret Merkezinin yurt dışı tanıtım harcamaları, %60 oranında ve yıllık en fazla 300.000 ABD Doları’na kadar desteklenir.
Türkiye Ticaret Merkezinde İşletici Şirket tarafından, Bakanlıkça belirlenecek koşullara uygun olarak istihdam edilen en fazla 10 kişinin brüt ücreti, %60 oranında ve yıllık toplam en fazla 500.000 ABD Doları’na kadar desteklenir.
Kullanıcı Şirketler, yukarıda bahsedilen tanıtım desteğinden ayrıca yararlanabilir; ancak kira desteğinden yararlanamaz.
Destek ödemesi İşbirliği Kuruluşlarının ya da Türkiye’de kurdukları şirketin İşletici Şirketteki ortaklık oranına göre hesaplanır.
Türkiye Ticaret Merkezine ilişkin tüm destek ödemeleri, TİM’e ya da Türkiye’de kurulan şirkete yapılır.
2.4.2 Destekleme Süresi
Türkiye Ticaret Merkezine ilişkin kira, tanıtım ve istihdam giderleri 5 yıl süreyle desteklenir. Destek süresi, destek verilen ilk aydan itibaren başlar.
İlk 5 yıllık performansı olumlu bulunan Türkiye Ticaret Merkezine Bakanlıkça 5 yıla kadar ilave destek süresi verilebilir. Toplam destek süresi 10 yılı aşamaz.
2.4.3. İşletici Şirketin Kuruluşu
Türkiye Ticaret Merkezi İşletici Şirketi, ilgili ülkede doğrudan kurulabileceği gibi Türkiye’de kurulan bir şirket tarafından da kurulabilir.
İşletici Şirket, TİM tarafından veya TİM ile diğer İşbirliği Kuruluşu/Kuruluşları ortaklığında kurulabilir.
İşbirliği Kuruluşlarının ya da Türkiye’de kurdukları şirketin İşletici Şirketteki payı %51’den az olamaz. Türkiye Ticaret Merkezinin açıldığı ülkenin ulusal mevzuatı kapsamındaki sınırlamalar bu hükümden muaf tutulur.
- Destekleme Oranlarına İlişkin Ortak Hükümler
Şirketlerin kira, tanıtım, marka tescili ve Türkiye Ticaret Merkezlerine ilişkin yukarıda yer alan destekleme oranları, faaliyetlerin Bakanlıkça belirlenen hedef ve öncelikli ülkelere yönelik olması durumunda 10 baz puan artırılır.
Şirketlerin kapsamın dahilindeki faaliyetlerinin; 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Kararın Ek-1’inde yer alan Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler listesinde 4., 5. ve 6. Bölge illerinde merkezi bulunan şirketler tarafından gerçekleştirilmesi durumunda destek oranı 20 baz puana kadar artırılabilir.
İşbirliği Kuruluşlarının Türkiye Ticaret Merkezleri kapsamındaki faaliyetlerinin Bakanlıkça belirlenen hedef ve öncelikli ülkelere yönelik olması durumunda destek oranı 15 baz puan artırılır.
Tanıtım ve marka tescili kapsamındaki destek oranı, 2017 takvim yılı sonuna kadar gerçekleştirilecek giderler için 10 (on) puan artırılır. Söz konusu gider tarihinin tespitinde ödeme belgesi tarihi esas alınır.
- Başvuru Prosedürü
Şirketler ve İşbirliği Kuruluşlarınca, bu Tebliğ kapsamında desteğe konu yurt dışı belgelerinin, söz konusu belgelerin düzenlendiği ülkedeki Ticaret Müşaviri/Ataşesi/Bakanlık Temsilcisine onaylatılması gerekir.
Ticaret Müşaviri/Ataşesi/Bakanlık Temsilcisi kira desteğinden yararlanmak amacıyla başvuruda bulunan şirket ve İşbirliği Kuruluşlarının birimlerini ilk destek başvurusunda ve her destek yılı bitiminde bizzat yerinde tetkik etmek suretiyle inceler ve söz konusu birimde gerçekleştirilen faaliyetlerin Türk ürünlerinin pazarlanmasına yönelik olup olmadığına ve olumlu Türk malı imajına uygunluğuna ilişkin değerlendirmelerde bulunur.
Destek başvurularının değerlendirmeye alınabilmesi için; Genelgede belirtilen belgelerin (Ticaret Müşaviri/Ataşesi/Bakanlık Temsilcisi onaylı belgeler dâhil), ödeme tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde; şirketler tarafından üyesi oldukları İBGS’ye, İşbirliği Kuruluşları tarafından doğrudan Bakanlığa ibraz edilmesi gerekmektedir.
Altı aylık sürenin hesaplanmasında, destek türüne göre Genelgede zorunlu tutulan harcama belgelerinin şirketler için İBGS, İşbirliği Kuruluşları için Bakanlık evrak kayıtlarına giriş tarihi esas alınır.
Kapsam dahilindeki desteklerden yararlanmak için başvuran şirketlerin ve İşbirliği Kuruluşlarının eksik bilgi ve belgelerini, bildirim tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde tamamlamaları gerekir. Eksikliklerin üç ay içerisinde tamamlanmaması durumunda destek başvurusu, süresi içinde yapılmamış kabul edilir. Üç aylık süre Bakanlık veya İBGS evrak-çıkış tarihiyle başlar, şirket veya İşbirliği Kuruluşlarının bildirim üzerine vereceği cevabın Bakanlık veya İBGS evrak kaydına girmesi ile biter.
NOT: 2010/6 sayılı tebliğin uygulamasına ilişkin “Uygulama Usul ve Esasları Genelgesi” yayımlanmıştır. Detaylı açıklamalar için yararlanılabilir.