Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Uygulanan Vergisel Teşvikler

4691 sayılı Kanun ile; üniversiteler ve araştırma kuruluşları ile sanayinin işbirliği içinde olması sağlanarak sanayinin rekabet edebilir bir yapıya kavuşması, teknolojik bilgi üretilmesi, yüksek ve ileri teknoloji sağlayacak yabancı sermayenin ülkeye girişinin hızlandırılması gibi amaçlar göz önünde bulundurularak bölgede faaliyette bulunacak firmalara bazı vergisel teşvikler sağlandı. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin bir kısmı üniversiteler kampüs alanında bir kısmı da organize sanayi bölgelerinde bulunuyor ve bölgede faaliyette bulunan firma sayısı her geçen gün artıyor.

1- Teknoparklardan Elde Edilen Kazançlara İlişkin Gelir ve Kurumlar Vergisi İstisnası:

Bölgede yer alanların münhasıran yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları, 31.12.2013 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmiş bulunuyor. Bölgede istisnadan faydalanarak faaliyette bulunacak gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin önceden Maliye Bakanlığı”na başvuruda bulunarak gerekli bildirimlerde bulunmaları gerekiyor.

Bölgede faaliyette bulunan kişi ve kurumların sadece bu bölgede yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları istisna kapsamında. Bölge dışında bu faaliyetlerden elde edilen kazançlar ise kapsam dışı. Vergi mükelleflerinin önceden başlattıkları ancak devamını bölgede faaliyete geçtikten sonra tamamladıkları projelerden elde ettikleri kazançlarında ise projenin bölgede gerçekleştirilen kısmına bakılarak istisna uygulanacak.

Vergi mükelleflerinin bölgede gerçekleştirdikleri yazılım ve Ar-Ge faaliyetleri yanında diğer faaliyetlerden de gelir elde etmeleri halinde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara istisna uygulanmayacak. Bu açıdan bölgede faaliyette bulunanların faiz geliri gibi olağan dışı gelir elde etmeleri durumunda bu kazançlar istisna kapsamı dışında değerlendirilecek. Aynı şekilde gerek bölge içinde gerekse bölge dışında üretim faaliyeti sonrası verilen destek, bakım ve uygulama danışmanlığı gibi hizmetlerden sağlanan kazançlar da istisna kapsamı dışında.

İstisnadan sadece yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar yararlanabildiğinden hangi faaliyetlerin yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden sayılacağı önem taşıyor. Kapsamın belirlenmesinde Kanunda yer alan şu tanımlar esas alınacak:

Ar-Ge: Bilim ve teknolojinin gelişmesini sağlayacak yeni bilgiler elde etmek veya mevcut bilgilerle yeni malzeme, ürün ve araçlar üretmek, yazılım üretimi dahil olmak üzere yeni sistem, süreç ve hizmetler oluşturmak veya mevcut olanları geliştirmek amacı ile yapılan düzenli çalışmalar.

Yazılım: Bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi teknolojilerine dayalı bir diğer cihazın çalışmasını ve kendine verilen verilerle ilgili gereken işlemleri yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve bunların kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da içeren belgelerin ve hizmetlerin tümü.

2-Teknoparklarda Çalışan Personelin Ücretlerine İlişkin Gelir ve Damga Vergisi İstisnası:

Bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31.12.2013 tarihine kadar gelir ve damga vergisinden istisna. İstisnanın uygulanabilmesi için firmaların bu kapsamdaki personellerinin projedeki görev tanımlarını, nitelik ve çalışma sürelerini belirleyerek yönetici şirkete onaylatmaları ve aylık olarak Maliye Bakanlığı”na bildirmeleri gerekiyor. Bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personeli dışında kalan diğer personele yapılan ücret ödemeleri istisna kapsamı dışında değerlendirilecek. Ücretleri istisna kapsamında değerlendirilen personelin aynı zamanda bölge dışında çalışıyor olması durumunda sadece bölge içerisinde çalışılan süreye tekabül eden kısmı gelir vergisinden istisna edilecek. Bölgede gerçekleştirilen projelerin pazarlanması amacıyla ödenen ücretler de yine istisna kapsamında değerlendirilmeyecek. Araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personeline yapılan aylık ücretler dışında prim, ikramiye gibi adlar altında yapılan tüm ödemeler ise istisna kapsamında değerlendirilecek.

Yönetici şirketin, ücreti gelir vergisi istisnasından yararlanan kişilerin bölgede fiilen çalışıp çalışmadığını denetleme yükümlülüğü bulunuyor. Aksi durumda ziyaa uğratılan vergiden ve cezalardan yönetici şirkette sorumlu tutulabilecek.

3-Yönetici Şirketlere İlişkin Kurumlar Vergisi İstisnası ve İşlem Vergileri Muafiyeti:

Bölgede faaliyette bulunan yönetici şirketlerin kanunun uygulanması kapsamında elde ettikleri kazançlar da kurumlar vergisinden istisna. Yönetici şirket bölgedeki işlemlerle ilgili her türlü vergi, resim ve harçtan da muaf tutulmuş bulunuyor.

4-Katma Değer Vergisi İstisnası:

Katma Değer Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 20. madde ile 01.01.2004 tarihinden itibaren bölgede faaliyette bulunan girişimcilerin, münhasıran bu bölgede ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri kontrol komuta uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden istisna edilmiş durumda. Bu istisna gelir ve kurumlar vergisi istisnasının geçerli olduğu süreyle sınırlı olarak uygulanacak.