İŞGÜCÜ HİZMETLERİNDE KDV TEVKİFATI

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 9.maddesi, Maliye Bakanlığı’na vergi alacağının emniyet altına alınmasına yönelik bazı düzenlemeler yapma yetkisi veriyor. Bakanlık bu yetki kapsamında vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilmekte. Bu çerçevede en son yapılan düzenleme ile iş gücü hizmeti alımlarında KDV tevkifatı uygulaması getirildi.

Katma değer vergisi mükellefi bazı işletmeler mal veya hizmet üretimlerine ilişkin olarak ihtiyaç duydukları işgücünü kendilerine hizmet akdi ile bağlı ücretli statüsünde hizmet erbabı çalıştırarak temin etmek yerine, alt işverenlerden veya bu alanda faaliyette bulunan diğer kurum, kuruluş veya organizasyonlardan satın alıyorlar. Bu şekilde hizmet alımı da gün geçtikçe yaygınlaşmakta.

 Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, 01.12.2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere katma değer vergisi mükelleflerinin alt işverenlerden veya bu konuda faaliyette bulunan diğer işletmelerden temin ettikleri işgücü hizmetine ait katma değer vergisinin % 90’ının tevkifata tabi tutulması ve bunlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi zorunluluğu getirildi.

Kimler Tevkifat Yapmak Zorunda?

İşgücü hizmet alımları nedeniyle yaptıkları ödemelerden KDV mükelleflerinin tamamı ile KDV mükellefi olmasalar dahi aşağıdaki kuruluşların tamamı herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın KDV tevkifatı yapmak zorundalar.

– Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların teşkil ettikleri birlikler,

– Döner sermayeli kuruluşlar,

– Kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları,

– Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,

– Üniversiteler (vakıf üniversiteleri hariç),

– Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları,

– Bankalar ve özel finans kurumları,

– Kamu iktisadi teşebbüsleri (Kamu İktisadi Kuruluşları, İktisadi Devlet Teşekkülleri),

– Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar,

– Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar,

– Hisse Senetleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsasına kote edilmiş şirketler,

– Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler,

Tevkifata Tabi İş Gücü Hizmetleri

            Tevkifat kapsamına eleman temini şeklindeki hizmetler giriyor. Bu nedenle KDV tevkifatından bahsedebilmek için işçi bir mükellefin bordrosunda olmasına rağmen bu işçinin başka bir işyerinde ve o işletme sahibinin emir ve komutasında çalışıyor olması gerekiyor. İşin organizasyonu işi veren firma tarafından üstlenilmediği, organizasyonun tamamen aynı zamanda iş gücünü temin eden firma tarafından yapıldığı durumda ise KDV tevkifatı söz konusu olmayacak. Zira bu durumda eleman temini hizmeti dışında başka bir hizmet ifası söz konusudur.

            Konuya örneklerle açıklık kazandıralım.

Örnek 1: İmalatçı (A) firması, üretim faaliyetinde çalıştırmak üzere (B) firmasından, ürünlerin ambalajlama işlerinde çalıştırmak üzere (C) firmasından eleman temin etmiştir. Bu durumda  (B) ve (C) firmalarından yapılan bu eleman tedariki işgücü hizmet alımı mahiyetinde olduğundan tevkifata tabi olacak, A firması bu hizmet karşılığı hesaplanan KDV”nin %90”ını B ve C firmalarına ödemeyip bu firmalar adına kendisi vergi dairesine yatıracak.

Örnek 2: (A) firması, ürünlerinin pazarlama ve tanıtımını, müşteri ile birebir temas kuran elemanlar aracılığıyla yapmaktadır. Firma bu işi;

– kendisiyle ücret akdi bulunan,

– kişisel başvuruları üzerine anlaşmaya varılan,

– (B) firmasından temin edilen,

elemanlar aracılığıyla yürütmektedir.

İlk iki gruba giren elemanlar bakımından tevkifatın söz konusu olmayacağı aşikar. Ancak (B) firmasından yapılan eleman temini işgücü hizmet alımı mahiyetinde olduğundan yani elemanların sevk, idare ve kontrolü fiilen (A) firmasında bulunduğundan tevkifat kapsamında işlem yapılacaktır.

Örnek 3: (A) firması, işyeri merkezinin farklı bir binaya taşınması için (B) firması ile anlaşma yapmış, (B) firması taşıma işini 6 eleman kullanarak sözleşme şartlarına uygun olarak yerine getirmiştir.

Bu işlemde işgücü temin hizmeti değil taşıma hizmeti alınması söz konusu olduğundan tevkifat uygulanmayacaktır. Ancak (B) firması, taşıma işinde kullanacağı elemanları (C) firmasından temin etmişse, taşıma işinde kullanılacak elemanların sevk ve idaresi (B) firmasında olduğundan söz konusu elemanların (C) firmasından temini tevkifata tabi olacaktır.

İş gücü hizmeti satın alan firmaların yeni getirilen bu düzenlemeye özellikle dikkat etmeleri gerekiyor. Bu firmaların dışardan temin ettikleri iş gücü nedeniyle yaptıkları ödemeler; sevk, idare ve kontrolün kim tarafından yapıldığına bağlı olarak KDV tevkifatı yapa ve vergi dairesine yatırma zorunluluğu söz konusu. Aksi durumda ödenmeyen vergi cezalı olarak kendilerinden tahsil edilecek