İndirimli Orana Tabi İşlemlerde Katma Değer Vergisinde Aylık Mahsup Dönemi

Vergi mükelleflerinin bir vergilendirme dönemindeki indirilecek katma değer vergisi toplamı, vergiye tabi işlemler dolayısıyla hesapladığı katma değer vergisinden fazla olması durumunda aradaki fark prensip olarak sonraki döneme devredilir ve iade edilmez.

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29. maddesinde yer alan indirimli orana tabi işlemlerle ilgili 01.01.2004 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren madde ile bir kısım mallar dolayısıyla yüklenilmiş fakat indirim konusu yapılamamış bir kısım vergi iade edilebilir hale getirildi.  5035 sayılı Kanunla yapılan bu düzenlemede;  Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerin gerçekleşmiş olduğu vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilen sınırı aşan vergi, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin % 51’i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmelerden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödenir. Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi nakden iade edilir hükmü yer alıyor.

Bu düzenleme ile %1 ve %8 oranında vergilendirilen mal ve hizmetlerin alımında, imalinde, inşasında veya işletilmesinde kullanılan hammadde, yardımcı madde, genel gider, amortismana tabi iktisadi kıymet alımında ödenen katma değer vergilerinin tahsil edilen katma değer vergisinden indirilemeyen kısmının belli esaslarda mükelleflere nakden veya mahsuben iade edilmesinin yasal dayanağı oluşturulmuştu.

Yapılan yasal düzenleme iadenin yılı içinde aylık olarak mahsuben yapılabilmesinin önünü açmasına rağmen Bakanlar Kurulu ve Maliye Bakanlığı”nın usul ve esasları belirleme yetkisini kullanmamaları nedeniyle mükelleflere bu güne kadar yılı içinde mahsup yoluyla aylık iade imkanı tanınmamıştı. Bu güne kadar mükellefler sadece bu tür teslimlerden doğan iade alacaklarını belli tutarları aşması halinde bir yıl bekleyerek ertesi yıl alabiliyorlar. 06.05.2006 tarihinde yürürlüğe giren 2006/10379 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile indirimli vergi oranına tabi tutulan teslim ve hizmetler dolayısıyla yüklenilen ve indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisinin 10.000 YTL’yi aşan kısmının yılı içinde mahsuben iade edilebileceğine ilişkin düzenleme yapıldı. Maliye Bakanlığı’da yılı içinde mahsuben iadenin usul ve esaslarını belirlemeye hazırlanıyor. Kısa bir süre sonra yılı içerisinde aylık dönemler itibariyle mahsuben iadenin işlerlik kazanması ile mükellefler üzerindeki finansman yükünün bir kısmı giderilmiş olacak, KDV’lerini mahsup yoluyla gidermek isteyen firmaların bir yıl beklemesine de artık gerek kalmayacak. Uygulamayla yakın zamanda tekstil, konfeksiyon ve deri ürünlerinde katma değer vergisi oranının %18’den %8’e indirilmesi nedeniyle yaşanan bir kısım olumsuzluklar da giderilmiş olacak.

Halihazırda indirimli orana tabi olup aylık bazda mahsuben iadeye konu olabilecek işlemlerin bazıları şöyle:

ORAN	İŞLEM TÜRÜ
% 1	Bazı tarım ürünlerinin toptan teslimi (Perakende teslimi %8 veya %18)Toptan tahıl, kasaplık hayvan, patates, kuru soğan, zeytinyağı (Perakende teslimi %8)Buğday unu ve katkısız ekmeklerToptancı halinde toptan taze sebze ve meyve teslimi (Perakende teslimi %8)Hayvan ve bitki tohumlukları, fidanlarHam post, derilerin toptan teslimi (Perakende teslimi %18)Kan ve kan konponentleriFinansal kiralamaEnerji santralleri işletme hakkıKonut inşasına ilişkin inşaat taahhüt işleri
% 8	Temel gıda maddeleriYazarkasa ve takografSinema ve sanatsal gösterilerÖzel okul, üniversite, kreşMama, kan ürünleri, serum ve aşıHayvan yemleri ve bunların imalinde kullanılan maddeler, samanİnsan, hayvan ve bitki sağlığında kullanılan ilaçlar ve cihazlarOkul araç, gereçleri, servis ve yurt hizmetleriİplikler ve iplik imali için hazırlanan her nevi filamentler, lifler, vbPamuklu, yünlü, ipekli, sentetik, suni veya bunların karışımlarından örme dahil her nevi mensucatİç ve dış giyim eşyasıİşlenmiş post, deri ve köseleler ile bunların taklitleri ve bunlardan mamul giyim eşyasıHer nevi maddeden mamul ayakkabı, terlik, çizme ve benzerleriHer nevi maddeden mamul çanta, bavul, valiz ve benzerleriHalılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden yer kaplamaları

Bakanlık usul ve esasları belirleme yetkisi çerçevesinde 2006 yılında indirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV alacağının 10.000 YTL’yi aşan kısımlarını vergilendirme dönemleri itibariyle mükellefin kendi borçlarına ve SSK prim borçlarına mahsup edilmesine imkan sağlayan düzenlemeyi uygulamaya koymak üzere. Yapılması düşünülen uygulamada mahsup edilecek vergiler içerisinde ithalat sırasında ödenen vergiler bulunmuyor. Ayrıca indirimli oran kapsamında yer almakla beraber verginin konusuna girmeyen veya vergiden istisna edilmiş işlemler dolayısıyla yüklenilen vergiler mahsup kapsamında değerlendirilmeyecek.

Mahsup prosedürü kısaca şöyle: Mahsuba ilişkin hesaplamalar yapıldıktan sonra mahsup talebi bir dilekçe ile yapılacak. Dilekçe ekinde aşağıda belirtilen belge ve bilgilerin yer alması gerekiyor.

 -Takvim yılı başından mahsup hakkının doğduğu döneme kadar yapılan alışlara ilişkin fatura ve benzeri belgeler ile aynı dönemde yapılan indirimli orana tabi satışlara ilişkin fatura ve benzeri belgelerin listesi (bu listelerde fatura düzenleme haddinin altında kalan tutarlar ile aynı mükelleften yapılan alımların toplamı tek tutar olarak belirtilebilecektir).

-Takvim yılı başından mahsup hakkının doğduğu döneme kadar iade edilecek vergi tutarının hesaplanmasına ilişkin olarak dönemler itibariyle hazırlanacak tablo.

-Mahsup hakkının doğduğu dönemden itibaren sadece mahsup talep edilen vergilendirme dönemine ait olmak üzere; indirilecek KDV listesi, indirimli orana tabi işlemlere ait satış faturaları ve yüklenilen KDV tablosu.

Bu şekilde yapılacak olan mahsuben iadelerde vergilendirme dönemi itibari ile 4.000 YTL’ yi aşmayan mahsup talepleri inceleme raporu ve teminat aranılmaksızın yerine getirilecek, talep belgelerin tamamlandığı tarih itibariyle geçerlik kazanacak. Mahsuba konu tutar 4.000 YTL ve üzerinde ise vergi inceleme veya YMM tasdik raporu karşılığında yerine getirilecek.

İndirimli orana tabi işlemlerden doğan iade alacağının yılı içinde mahsuben iade edilemeyen kısmı, izleyen yıl içinde mükellefin isteğine bağlı olarak, nakden veya mahsuben iade edilebilecek. İade talebi en erken izleyen yılın Ocak dönemine ait olup Şubat ayı içinde verilecek, en geç Kasım dönemine ait olup Aralık ayı içinde verilecek KDV beyannameleri ile yapılabilecektir.

Yılı içinde mahsuben iade esaslarının yürürlüğe girmesiyle birlikte %1 ve %8’lik orana tabi mal ve hizmet tesliminde bulunan mükellefler indirim konusu yapamadıkları vergiyi bir yıl beklemeksizin vergi borçlarına ve SSK prim borçlarına yıl içinde mahsup edebilecekler.