Damga Vergisinde Pul Tarih Oldu

Damga Vergisi Kanunu”nda 5281 sayılı Kanunla önemli değişiklikler yapılarak damga vergisinde asıl ödeme şekli olan pul yapıştırma usulü tamamen uygulamadan kaldırıldı, güncelliğini yitirmiş bazı kağıtlar da kapsam dışına çıkarıldı. Uygulamada basitliği sağlamayı, bürokrasiyi azaltmayı ve vergi kaçağını önlemeyi amaçlayan bu değişiklikler 01.01.2005 tarihi itibariyle yürürlüğe girdi. Böylece yıllardır uygulanmakta olan damga pulları tarihe karışmış oldu. Yeni düzenlemeyle makbuz verilmesi karşılığında ödeme şekli asıl ödeme usulü olarak belirlendi. Makbuz karşılığı ödemelerde damga vergisi;

a) Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisi, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine beyanname ile bildirilecek ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödenecek. (sürekli damga vergisi mükellefiyeti)

b) Diğer hallerde kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde vergi dairesine beyanname ile bildirilip aynı süre içinde ödenecek. (süreksiz mükellefiyet) Maliye Bakanlığı”nın ödemeye ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi bulunuyor. Bakanlık konuyla ilgili olarak 4 Şubat 2005 tarihinde Resmi Gazete”de yayımlanan 43 numaralı Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile usul ve esasları belirlemiş bulunuyor. Yapılan düzenleme ile hangi kurumların (a) bendi kapsamında sürekli damga vergisi mükellefiyetine tabi olduğu belirlenmiş bulunuyor. Buna göre:

• katma bütçeli idareler,
• il özel idareleri-belediyeler,
• döner sermayeli kuruluşlar,
• bankalar,
• kamu iktisadi teşebbüsleri,
• devlet ve kamu iktisadi teşebbüsleri iştirakleri,
• özerk kuruluşlar,
• diğer kamu kurumları,
• anonim şirketler

sürekli damga vergisi mükellefiyeti kapsamında bulunuyorlar.

Bu mükelleflerin damga vergisi defteri tutmaları ve bu defterleri notere veya ticaret sicil memurluğuna tasdik ettirmeleri gerekiyor. Bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisi, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine beyanname ile bildirilecek ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödenecek.

Bazı kişi ve kuruluşların ise damga vergisi mükellefiyeti tesis etmesi ve defter tutmaları ihtiyari bulunuyor.

5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu tabi mükellefler, kollektif ve adi komandit şirketler, VUK hükümleri çerçevesinde bilanço ve işletme hesabı esasına göre defter tutanlar ihtiyarilik hakkından faydalanabilirler.
Sürekli mükellefiyet tesis ettirmek istemeyen bu mükellefler, damga vergisine ilişkin kayıtlarını tutmak zorunda oldukları defterlerinde ayrıntılı olarak göstermek şartıyla ayrıca damga vergisi defteri tutmalarına da gerek bulunmuyor. Bu mükellefler düzenledikleri veya taraf oldukları kağıtlara ilişkin damga vergilerini kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde ilgili vergi dairesine damga vergisi beyannamesi ile bildirecek ve aynı süre içinde ödeyecekler.

Sürekli damga vergisi mükellefiyeti kapsamında olanlar ile ihtiyarilik hakkını sürekli mükellefiyet yönünde kullananlar damga vergilerini gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesine beyan edip ödeyecekler. Bankalar, anonim şirketler gibi merkezleri dışında başka il ve ilçelerde faaliyet gösteren şubelerin düzenledikleri kağıtlara ait damga vergileri şubeler tarafından muhtasar beyannamelerin verildiği vergi dairelerine sürekli damga vergisi mükellefiyeti tesis ettirilerek beyan edilip ödenecek.

Sürekli mükellefiyet kapsamı dışında bulunanlar tarafından damga vergisi beyanının:

Bu mükelleflerin damga vergisi defteri tutmaları ve bu defterleri notere veya ticaret sicil memurluğuna tasdik ettirmeleri gerekiyor. Bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisi, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine beyanname ile bildirilecek ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödenecek.

Bazı kişi ve kuruluşların ise damga vergisi mükellefiyeti tesis etmesi ve defter tutmaları ihtiyari bulunuyor.

5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu tabi mükellefler, kollektif ve adi komandit şirketler, VUK hükümleri çerçevesinde bilanço ve işletme hesabı esasına göre defter tutanlar ihtiyarilik hakkından faydalanabilirler.

Sürekli mükellefiyet tesis ettirmek istemeyen bu mükellefler, damga vergisine ilişkin kayıtlarını tutmak zorunda oldukları defterlerinde ayrıntılı olarak göstermek şartıyla ayrıca damga vergisi defteri tutmalarına da gerek bulunmuyor. Bu mükellefler düzenledikleri veya taraf oldukları kağıtlara ilişkin damga vergilerini kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde ilgili vergi dairesine damga vergisi beyannamesi ile bildirecek ve aynı süre içinde ödeyecekler.

Sürekli damga vergisi mükellefiyeti kapsamında olanlar ile ihtiyarilik hakkını sürekli mükellefiyet yönünde kullananlar damga vergilerini gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesine beyan edip ödeyecekler. Bankalar, anonim şirketler gibi merkezleri dışında başka il ve ilçelerde faaliyet gösteren şubelerin düzenledikleri kağıtlara ait damga vergileri şubeler tarafından muhtasar beyannamelerin verildiği vergi dairelerine sürekli damga vergisi mükellefiyeti tesis ettirilerek beyan edilip ödenecek.

Sürekli mükellefiyet kapsamı dışında bulunanlar tarafından damga vergisi beyanının:

• Tek vergi dairesi bulunan il ve ilçelerde mevcut vergi dairelerine,
• Bağımsız vergi dairesi olmayan ilçelerde bağlı vergi dairesine (Mal Müdürlüklerine),
• Birden fazla vergi dairesi bulunan il ve ilçelerde süreksiz yükümlülüklerle ilgili iş ve işlemleri yürüten vergi dairelerine, yapılması gerekiyor.

Zorunlu veya ihtiyari olarak sürekli damga vergisi mükellefiyeti tesis ettiren mükellefler ile diğer kişiler arasında düzenlenen ve damga vergisine tabi olan kağıtlara ilişkin verginin tamamı sürekli damga vergisi mükellefiyeti tesis ettiren mükellefler tarafından beyan edilip ödenecek. Verginin zamanında beyan edilip ödenmemesi durumunda vergi, ceza ve ferileri işleme taraf olan ve damga vergisini makbuz verilmesi şekliyle ödemek zorunda olan mükelleflerden alınacak. Bu mükelleflerin sadece vergi aslı için karşı tarafa rücu hakkı bulunuyor. Örneğin bir anonim şirket ile bir gerçek kişi arasında düzenlenen damga vergisinin beyan edilip ödenmesinden anonim şirket sorumlu olacak, ödenmemesi durumunda vergi aslı, ceza ve gecikme faizleri ve zamları anonim şirketten tahsil edilecek. Anonim şirket yalnızca ödediği vergi aslı için gerçek kişiye rücu ederek yasal yollardan tahsil hakkına sahip olacak.
Noterler damga vergisi ödenmemiş veya eksik ödenmiş kağıtların vergi ve cezaları ilgili vergi dairelerine ödenmedikçe tasdik işlemi yapamayacak, bunların suretlerini çıkaramayacaklar. Aksi durumda noterler de işlem yaptıkları her kağıt için alınması gereken cezalardan ayrıca sorumlu olacaklar.
Aynı şekilde bankalar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve iştirakleri ile zorunlu veya ihtiyari olarak sürekli mükellefiyet tesis ettirenlerin de vergiye tabi kağıtları işleme koymadan önce damga vergisinin ödenip ödenmediğini noterler gibi kontrol etmeleri gerekiyor.
Ancak düzenlenen kağıtlar üzerinde damga vergisinin ödeneceğine ilişkin defter sıra numarasının da yer aldığı kaşenin bulunması ve düzenleyen kuruluşun yetkililerince onaylan kağıtlarda bu kağıtları işleme koyanların verginin ödenip ödenmediğini araştırmalarına gerek bulunmuyor.